Meer over suiker (deel 2)

side-background4Suiker is lekker maar teveel is ongezond, dat weet je. Wat moet je weten als je erop wil letten. Wat betekenen de etiketten, hoeveel eten we nu daadwerkelijk? Het eerste deel is vorige week gepubliceerd op Aylinkho.nl. Lees hier het tweede deel van het artikel In de ban van suiker.

Etiketten lezen

Om zo gezond mogelijk naar voren te komen staan de suikers vaak verstopt vermeld op het etiket. Op producten zoals siroop, yoghurtdrank of chocolademelk staat steeds vaker dat er geen suiker is toegevoegd, of er staat ‘GST’ op het etiket. Kijk uit voor deze claim ‘geen suikers toegevoegd’. Dit is toegestaan als aan het product geen mono- of disachariden (of andere zoete ingrediënten) zijn toegevoegd. De claim kun je anders verwoorden: dit product bevat van nature aanwezige suikers. De suikers staan dan vaak aangeduid onder koolhydraten. In de praktijk blijkt dat veel van deze producten zijn gezoet met kunstmatige zoetstoffen. Of dit nu beter voor je gezondheid is blijft de hamvraag.

  • Suikerarm betekent dat het suikergehalte van het product maximaal 5 gram/100 gram of 2,5 gram/100 milliliter is.
  • Suikervrij betekent dat het suikergehalte van het product maximaal 0,5 gram/100 gram of 0,5 gram per 100 milliliter is.

Suiker levert wel energie, maar voorziet je lichaam niet van de nodige vitamines, mineralen en vezels.

Let op de benamingen van suikers waarvan je niet zou denken dat het suikers zijn: honing,  agavesiroop,  maplesiroop, isoglucose, glucose- of fructosestroop, glucosestroop melasse vruchtensap of vruchtenconcentraat trehalose  en galactose.

Wat zijn lege suikers? Suiker levert wel energie, maar voorziet je lichaam niet van de nodige vitamines, mineralen en vezels. Dit geldt voor de geraffineerde suikers als kristalsuiker en rietsuiker, maar ook voor honing, siropen en stropen. Wanneer je suiker uit de suikerbiet haalt dan wordt het ontdaan van stoffen als vezels, vitaminen en mineralen zodat alleen de suiker overblijft. Vezels en vetten in voeding zorgen juist voor een gereguleerde opname van suiker in je lichaam. De geraffineerde suiker verwerkt je lichaam juist razendsnel.

side-background2Verslavend lekker?

Er bestaan geen suikerjunks die suiker stelen om hun behoefte ernaar te bevredigen. Betekent dit dat suiker niet verslavend is? Suiker verstoort ons beloningssysteem niet zoals drugs als cocaïne dat doen. Maar suiker is wel degelijk belonend. Han de Jong is hier recent op gepromoveerd (Eating Addiction? The nerves and fibers that control food intake). Dertien instellingen in Europa werkten samen en concludeerden: Suiker bevordert de afgifte van dopamine, die stof die verantwoordelijk is voor beloning en motivatie. Als je chocola, koek, of iets zoets eet wil je er automatisch meer van. Maar dit is wat anders dan een echte verslaving, een serieuze term. Als je verslaafd bent dan verandert er iets ‘blijvends’ in je brein. En dat doet suiker niet. Ratten met een cocaïneverslaving trotseren stroomschokken om maar aan cocaïne te komen. Suiker eten leidt echter niet tot zulk onverschillig gedrag.  Als je ratten een stroomschok voor het eten van suiker gaf dan waren de ratten al snel afgekickt. Dus volgens De Jong kun je suiker niet verslavend noemen.

Professor Aart Jan van der Lelij, een endocrinoloog (hormoonexpert) is een van de professionals die suiker wel verslavend noemt: “Drugs zorgen voor een blijvende verandering in de hersenen, terwijl je van suiker direct afkickt”. Hij geeft aan: “Geef iemand eieren en hij stopt op een gegeven moment, geef hem koekjes en hij eet door ook al doet zijn maag pijn.” Suiker noemt hij een vorm van verslaving. Het is net zo zwaar om van de drang naar zoet voedsel af te komen als van roken. Hij pleit voor verslavingstherapie. Professor Rob Markus, neuropsycholoog zegt dat je suiker geen verslaving kunt noemen. Hij legt in het volgende filmpje uit wat hij hiermee bedoelt.

Hoe je de informatie ook interpreteert en of het wel of niet verslavend werkt: we eten er teveel van en dat is slecht voor je gezondheid. Leidt je gezondheid eronder dan moet je hulp zoeken, en of dat nu bij een diëtist, coach, arts of psycholoog voor verslavingen is maakt niet uit. Als het resultaat maar is dat je er minder van eet zodat je gezondheid op de eerste plaats komt en niet suiker.

Suiker is geen vergif maar blijf alert

Het loont de moeite om verstandig om te gaan met toegevoegde suikers om je energie-inname te beperken. Dit kun je zelf doen door veel minder frisdranken of vruchtensappen te drinken, minder of geen suikerklontjes in je thee of koffie, minder koek, chocola en snoep en dit bijvoorbeeld alleen in het weekend nemen. Meer tijd nemen om maaltijden klaar te maken en te nuttigen. Zodat kant-en-klare happen (met veel zout en toegevoegd suiker) geen kans krijgen. De industrie zou door beleidsregels met een creatieve aanpak de hoeveelheid toegevoegde suikers in soepen, sauzen en andere levensmiddelen drastisch moeten verminderen. In zure haring, toastjes, hamburgers, tomatenketchup en mayonaise moeten ze het sowieso uit halen. Zoeter is zeker niet altijd smaakvoller. In de broodsector is het ook gelukt om collectief minder zout te gebruiken. En als maatregel voor bewustwording van wat je koopt een suikertax, een nudge, die kan helpen omdat we het in onze portemonnee voelen. Zo’n gezamenlijke aanpak zou moeten werken.

Gezond & Blij zonder diëten

De volgende verdiepende artikelen gaan over zout. Hier eten we ook teveel van, zonder dat we het door hebben.

Ir. Ay Lin Kho heeft een eigen voedingsconsultancy NutriKho en is schrijver van het boek Gezond & Blij zonder diëten (meer informatie over haar boek: Aylinkho.nl).